250 dni. Kiedy wytchnienie dla Żurawlowa?

Opublikowano: 23.01.2014 | Kategorie: Ekologia i przyroda, Gospodarka, Publicystyka, Publikacje WM

Liczba wyświetleń: 3

Na początku lutego 2014 roku minie 250. dzień protestu mieszkańców Żurawlowa i okolicznych miejscowości przeciwko poszukiwaniu i eksploatacji gazu łupkowego. To szczególnie niechlubny jubileusz dla polskiego rządu, biernych parlamentarzystów, lubelskich urzędników samorządowych oraz niewydolnego systemu „demokracji przedstawicielskiej III RP”. Chociaż członkowie lokalnych społeczności z gminy Grabowiec wyrazili swą wolę jednoznacznie, potwierdzając ją wielomiesięcznym protestem w postaci stacjonarnej blokady na miejscu oraz udziałem w pikietach, marszach i debatach na terenie całego kraju, Donald Tusk i jego ministerialni współpracownicy podtrzymują stan permanentnej konfrontacji w spokojnym dotąd, wiejskim obszarze, położonym na północ od Zamościa [1]. Stroną w sprawie, i to bardzo ofensywną, pozostaje amerykański koncern Chevron. Przedstawiciele firmy (w tym m.in. John Claussen, Grażyna Bukowska, John Watson i George Kirkland), która zaczynała działalność w Polsce pod marką Texaco i jest właścicielem koncesji Grabowiec, za wszelką cenę dążą do realizacji zadań umożliwionych im dzięki przychylności Ministerstwa Środowiska – a te obsadzone przez rządowych funkcjonariuszy realizuje linię Platformy Obywatelskiej.

Chevron i dwuznaczne zachowanie jego reprezentantów wzbudziły wątpliwości mieszkańców już na samym początku. Członkowie lokalnych społeczności poznali wiele sceptycznych ekspertyz na temat możliwego wpływu technologii szczelinowania hydraulicznego, tak jak chociażby badania naukowców z Duke University [2]. Przedstawiciele koncernu zamiast zaprezentować logiczne kontrargumenty, zbiegli 19 stycznia 2012 roku ze spotkania z mieszkańcami, nie podejmując rzetelnego dialogu [3]. Gdy wreszcie po kilku wcześniejszych incydentach, 3 czerwca 2013 roku około sto osób zablokowało dojazd do działki wydzierżawionej przez Chevron, uniemożliwiając mu rozpoczęcie inwestycji, firma podjęła długą wojnę podjazdową z mieszkańcami [4]. Wynajęła nisko opłacanych ochroniarzy doglądających terenu i kamerzystę w trybie całodobowym filmującego protestujących. Wkrótce w ruch poszły donosy na policję i trwające postępowanie sądowe wytoczone najbardziej aktywnym uczestnikom blokady [5]. Z końcem ubiegłego roku Ministerstwo Środowiska zyskało doskonałą okazję by zakończyć tą konfrontację. Postanowiono jednak nie tylko podtrzymać pat, ale nadać mu nową, bardziej energiczną dynamikę.

6 GRUDZIEŃ, A JEDNAK NIE KONIEC

6 grudzień 2013 roku mógł okazać się datą przełomową. W ten dzień, zgodnie z warunkami udzielenia koncesji, wygasało 5-letnie pozwolenie dla Chevronu umożliwiające mu aktywność w obrębie gminy Grabowiec. Przedstawiciele firmy, zdeterminowani by kontynuować działalność w Żurawlowie i nieodległej Ministrówce zwrócili się o jej przedłużenie. Organ decyzyjny, Ministerstwo Środowiska, jednym zdaniem odmownym mógł zapobiec dalszej eskalacji problemu. Byłby to spóźniony akt autorefleksji. Przypomnijmy, że wszystkie koncesje wydane przez decydentów z Warszawy i mogące rzutować znacznie na życie lokalnych społeczności, rozdano bez konsultacji z najbardziej zainteresowanymi sąsiadami przyszłych inwestycji. Miejsca na realny proces partycypacyjny zabrakło i tym razem. Ministerstwo Środowiska, jak za moment przeczytamy, z nowym przełożonym na czele, postanowiło przedłużyć okres obowiązywania koncesji „Grabowiec” na następne dwa lata, z terminem końcowym 6 grudnia 2015 roku [6].

Nowe warunki pozwolenia obejmują „obligatoryjne wykonanie 300 km2 sejsmiki 3D oraz opcjonalne wykonanie 2 odwiertów do maksymalnej głębokości 5000m z możliwością wykonania po jednym odcinku horyzontalnym o maksymalnym zasięgu poziomym do 2000m”[7]. Koncesja obostrzona jest dodatkowo zakazem „wykonywania otworów wiertniczych o głębokości większej niż 1000m, w strefach ochrony ujęć wody, na obszarach zbiorników wód śródlądowych i na obszarach objętych formami ochrony przyrody. Jak zauważają protestujący, teren koncesji leży w całości na największych udokumentowanych zbiornikach wód podziemnych w Polsce. Zmniejszy to pole manewrowe Chevronu w tej konkretnej koncesji, nie zażegna jednak trwającego sporu, który rozpoczyna się od kwestii fundamentalnej: „wiercić czy nie wiercić”; a przecież i mieszkańcy sąsiedniego Rogowa odnotowali negatywne zmiany środowiskowe po samych badaniach sejsmicznych w 2011 roku [8] Podkreślić należy nadto, że warunki określone przez Ministerstwo Środowiska są tylko prawnymi regulacjami, pozbawionymi odpowiedniej egzekucji. W niedawnym raporcie dotyczącym poszukiwania gazu łupkowego Najwyższa Izba Kontroli wskazała na wiele nieprawidłowości, które towarzyszą temu procesowi i dotyczą zarówno działań rządu, administracji publicznej i prywatnych firm. W omawianym przez nas kontekście szczególnie rażącymi pozostają: brak nadzoru urzędów górniczych nad wszystkimi wykonanymi odwiertami poszukiwawczymi, a także niewystarczająca kontrola ze strony Państwowego Instytutu Geologicznego i Ministerstwa Środowiska [9]. Wskazanie NIK uznamy za szczególnie ważne jeżeli uświadomimy sobie jednocześnie, że Chevron nie uniknął wycieku ropy naftowej w 2011 roku na Oceanie Atlantyckim w strefie wód brazylijskich – łamiąc regulacje koncesyjne, wykonał odwiert o 500 metrów głębszy od dopuszczalnego, nie posiadał także na stanie sprzętu umożliwiającego lokalizacje awarii [10].

DETERMINACJA PERSONALNIE OBNAŻONA

Pragnienie rozwiązania konfliktów społeczno-środowiskowych trudno rozpoznać w ostatnich personalnych posunięciach Donalda Tuska. W trakcie trwania warszawskiego Szczytu Klimatycznego odwołał on ze stanowiska jakkolwiek politycznie dyspozycyjnego Marcina Korolca, na jego miejsce powołując dotychczasowego wiceministra finansów, Macieja Grabowskiego. Teoretycznie, mniejsze doświadczenie w sferze środowiskowej, nowy minister mógłby nadrobić szczerą wolą zadbania o równowagę środowiskową. Jednakże już w dniu swojej nominacji Grabowski nie pozostawił wątpliwości, że rola rozpisana dla niego w MŚ będzie czysto technokratyczna. Patrząc w dziesiątki obiektywów skoncentrowanych na swojej osobie, nieskromnie oświadczył, że zadaniem jego będzie „przyśpieszenie wydobycia gazu łupkowego” [11]. Nie zatem bezpieczeństwo, dialog, namysł i rozwijanie alternatywnych wariantów, dobrych i akceptowalnych dla środowiska i społeczeństwa – ale lobbowanie na rzecz jak najszybciej eksploatacji. A zatem, powołując Grabowskiego na ministra środowiska Tusk naruszył fundamentalną zasadę wzajemnej samokontroli ministerstw, które reprezentując odmienne sektory funkcjonowania państwa, występują jako adwokat innej sfery interesu publicznego i dopiero z tej pozycji poszukują wspólnego, zrównoważonego rozwiązania.

Jeżeli Tusk koniecznie chciał nobilitować Grabowskiego mógł utworzyć specjalnie dla niego, osobne ministerstwo energetyki i górnictwa. Dotychczasowy wiceminister finansów, czego nie ukrywa, interes środowiskowy zamierza reprezentować w znamienny dla siebie sposób. Realizując program „liberalizacji gospodarczej”, na podstawie swoich domysłów, gotowy jest zmniejszyć obostrzenia dotyczące ochrony środowiska. Skąd to wiemy? Oddajmy głos samemu Grabowskiemu, który powiedział: ”WYDAJE MI SIĘ, że można osiągnąć cele związane ze środowiskiem, łącząc je z gospodarczymi w bardziej przyjazny dla inwestorów sposób” [12]. Nie będąc zatem wcale tego pewien, i jak należy przypuszczać, nie wiedząc jak to zrobić, zamierza popierać z góry wytyczony cel sprowadzający się do ułatwień w eksploatacji kopalin. Typowo fiskalna rola nowego ministra środowiska stała się jeszcze bardziej czytelna gdy niespełna trzy miesiące po jego powołaniu, ogłoszono plan zaboru kilkuset milionów złotych wypracowanych przez Lasy Państwowe i przekazania tej kwoty na rzecz budżetu państwa i budowy dróg lokalnych [13]. Leśnicy, ekolodzy i aktywiści społeczni ostrzegają: to może być celowy przedwstęp, zmierzający do osłabienia wydolności Lasów Państwowych, a co za tym idzie, do ich przyszłej prywatyzacji. Maciej Grabowski od początku objęcia urzędu występuje jako syndyk który osadzony został w resorcie środowiska nie w celu dbania o interes szeroko pojętego ekosystemu, a właśnie po to by wyrywać zeń co smaczniejsze i zasobniejsze kąski. Patrząc na ostatnie posunięcia nowego ministra środowiska nie ulega wątpliwości, że na „wzór hiszpański” byłby jednym z pierwszych, który chciałby dodatkowo opodatkować pozyskanie energii słonecznej, gdyby tylko jej rola w ogólnym bilansie energetycznym uległaby zwiększeniu

W OCZEKIWANIU NA ZMIANY

Technokratyczna, poliarchiczna struktura decyzyjna reprezentowana przez Macieja Grabowskiego jako ciało zawłaszczone przez koterie polityczne reprezentuje bardzo ograniczony model skupiony na własnej woli i procedurach. Po drugiej stronie w Żurawlowie, w gminie Grabowiec, obserwujemy oddolny ruch mieszkańców, którzy nie zgadzając się na poszukiwania gazu łupkowego i obecność Chevronu, swoją wolę wyrażają poprzez społeczną mobilizację i bezpośrednie, demokratyczne działanie. Niezdolność polityków Platformy Obywatelskiej do wsłuchania się w tą wolę, mówi nam wiele nie tylko o ich osobistej apodyktyczności, ale i o deficycie demokracji wpisanym w instytucje które reprezentują. Mieszkańcy Żurawlowa chociaż ponownie lekceważąco potraktowani przez decydentów z Warszawy, nie słabną i utrzymują swój protest. Na przekór logice zysku i centralnego planowania wytrwale bronią podstawowych postulatów: prawa do ziemi, samorządności, czystości środowiska, ochrony wody i zrównoważonego rozwoju. Dają nam wszystkim prawdziwą lekcję demokratycznego działania i dbałości o społeczność i przestrzeń w którą wrośli, nie zapominając przy tym o społecznościach odległych, borykających się z tymi samymi problemami co i oni: o rumuńskim Pungesti i brytyjskim Balcombe [14]. Mieszkańcy gminy Grabowiec zasługują na wsparcie jeszcze większe, niż te okazane im do tej pory.

Autor: Damian Żuchowski
Dla “Wolnych Mediów”

PRZYPISY

[1] Strona protestu na bieżąco aktualizowana
http://occupychevron.tumblr.com/

[2] Nauka w Polsce (PAP), Naukowcy: szczelinowanie hydrauliczne może jednak powodować skażenia warstw wodonośnych
http://www.naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news,390849,naukowcy-szczelinowanie-hydrauliczne-moze-jednak-powodowac-skazenia-warstw-wodonosnych.html
Mariusz Błoński „Ciąg dalszy sporu o szczelinowanie hydrauliczne”
http://kopalniawiedzy.pl/metan-etan-propan-szczelinowanie-hydrauliczne-gaz-lupkowy,18347

[3] Damian Żuchowski „Gaz Łupkowy w Żurawlowie”
http://wolnemedia.net/ekologia/gaz-lupkowy-w-zurawlowie/

[4] Damian Żuchowski „Początek lata w Żurawlowie”
http://wolnemedia.net/ekologia/poczatek-lata-w-zurawlowie/

[5] „Chevron przeciwko mieszkańcom Żurawlowa”
http://wolnemedia.net/ekologia/chevron-przeciwko-mieszkancom-zurawlowa/

[6] „Koncesja Chevronu na poszukiwanie łupków w Grabowcu przedłużona”
http://www.rynekinfrastruktury.pl/artykul/34/1/koncesja-chevronu-na-poszukiwanie-lupkow-w-grabowcu-przedluzona.html

[7] Joanna Nowicka „Koncern Chevron zostaje na Zamojszczyźnie. Ministerstwo przedłużyło koncesję”
http://zamosc.naszemiasto.pl/artykul/2099126,koncern-chevron-zostaje-na-zamojszczyznie-ministerstwo,id,t.html

[8] „Gaz łupkowy: Czego nie mówi się oficjalnie w Polsce?”
www.youtube.com/watch?v=3DhUqCf3FYM

[9] „NIK: nieprawidłowości przy “gorączce” gazu łupkowego”

https://occupychevron.tumblr.com/post/73204251298/nik-nieprawid%C5%82owo%C5%9Bci-przy-gor%C4%85czce-gazu


„Informacja o wynikach kontroli. Poszukiwanie, Wydobywanie i Zagospodarowanie Gazu ze Złóż Łupkowych”
http://www.nik.gov.pl/plik/id,5757,vp,7453.pdf

[10] „Chevron najbardziej toksyczny w 2011 r.”
http://wolnemedia.net/ekologia/chevron-najbardziej-toksyczny-w-2011-r/

[11] Grabowski: priorytetem przyspieszenie wydobycia gazu z łupków
http://biznes.pl/magazyny/energetyka/grabowski-priorytetem-przyspieszenie-wydobycia-gaz,5589180,magazyn-detal.html

Grabowski chce przyspieszenia wydobycia gazu łupkowego
http://biznes.pl/wiadomosci/kraj/grabowski-chce-przyspieszenia-wydobycia-gazu-lupko,5594537,news-detal.html

[12] „Ustawa łupkowa ekspresowo. I ochrona łupków na forum UE”
http://wiadomosci.dziennik.pl/polityka/artykuly/444142,nowy-minister-maciej-grabowski-ustawa-lupkowa-ekspresowo-i-ochrona-lupkow-na-forum-ue.html

[13] Rafał Szkopiński „Pieniądze z Lasów Państwowych zostaną przekazane na drogi lokalne”
http://dzienniklesny.pl/pieniadze-z-lasow-panstwowych-zostana-przekazane-na-drogi-lokalne/

[14] Protestujący w Balcombe (Anglia) uniewinnieni!

https://occupychevron.tumblr.com/post/73204363280/protestuj%C4%85cy-w-balcombe-anglia-uniewinnieni


Rumunia kontra Chevron – Walka trwa!

https://occupychevron.tumblr.com/post/69418752895/rumunia-kontra-chevron-walka-trwa

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars Zostań pierwszą osobą, która oceni ten wpis!
Loading...

TAGI: , , , ,

OD ADMINISTRATORA PORTALU

Hej! Cieszę się, że odwiedziłeś naszą stronę! Naprawdę! Jeśli zależy Ci na dalszym rozpowszechnianiu niezależnych informacji, ujawnianiu tego co przemilczane, niewygodne lub ukrywane, możesz dołożyć swoją cegiełkę i wesprzeć "Wolne Media" finansowo. Darowizna jest też pewną formą „pozytywnej energii” – podziękowaniem za wiedzę, którą tutaj zdobywasz. Media obywatelskie, jak nasz portal, nie mają dochodów z prenumerat ani nie są sponsorowane przez bogate korporacje by realizowały ich ukryte cele. Musimy radzić sobie sami. Jak możesz pomóc? Dowiesz się TUTAJ. Z góry dziękuję za wsparcie i nieobojętność!

Poglądy wyrażane przez autorów i komentujących użytkowników są ich prywatnymi poglądami i nie muszą odzwierciedlać poglądów administracji "Wolnych Mediów". Jeżeli materiał narusza Twoje prawa autorskie, przeczytaj informacje dostępne tutaj, a następnie (jeśli wciąż tak uważasz) skontaktuj się z nami! Jeśli artykuł lub komentarz łamie prawo lub regulamin, powiadom nas o tym formularzem kontaktowym.

Dodaj komentarz

Chcesz skomentować? Zaloguj się!
  Subskrybuj  
Powiadom o

Potrzebujemy Twojej pomocy!

 
Wyczerpują się środki na działalność Naszego Portalu. W tym miesiącu pomoc finansowa zmalała i istnieje zagrożenie zbiórki na działalność w sierpniu. Dlatego prosimy wszystkich dobrych i szczodrych ludzi, dla których los Naszego Portalu nie jest obojętny, ponieważ go cenią za kulturę słowa oraz wzbogacenie ich wiedzy i życia, o pomoc w szczęśliwym ukończeniu zbiórki na działalność nadchodzącym miesiącu. Aby zapewnić Naszemu Portalowi stabilność w przyszłości, zachęcamy również do dołączania do elitarnej, stałej grupy wspierających. Zostań naszym sponsorem! Nie pozwól aby portal „Wolne Media” zawiesił działalność! Ważny jest każdy grosik! Czy nam pomożesz?

Nasze konto bankowe TUTAJ – Konto PayPala TUTAJ