Klinem w Azję Środkową

Opublikowano: 22.07.2022 | Kategorie: Polityka, Publicystyka, Publikacje WM

Liczba wyświetleń: 1181

W Karakałpakstanie, autonomicznej republice wchodzącej w skład Uzbekistanu na początku lipca 2022 roku doszło do protestów społecznych, które spowodowane były próbami ograniczenia autonomii tego regionu, poprzez usunięcie z konstytucji kraju artykułu 70 oraz 74 – ten pierwszy mówi o Karakałpacji jako o podmiocie suwerennym; ten drugi z kolei gwarantuje prawo do secesji z Uzbekistanu.

Republika Karakałpacji jest największym regionem Uzbekistanu – zajmuje około 40% powierzchni kraju. Na około 2 000 000 ludności, 800 tys. stanowią Karakałpacy – ludność pochodzenia tureckiego, która posługuje się językiem zbliżonym do języka kazachskiego.

Karakałpakstan jest częścią składową Uzbekistanu od 1936 roku, kiedy to wszedł w skład Uzbeckiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. W 1990 roku parlament republiki ogłosił suwerenność państwową. W 1993 roku z kolei podpisano porozumienie z Uzbekistanem w kwestii wejścia republiki w skład tego kraju na następne 20 lat – po upływie tego okresu miano rozpisać referendum w sprawie niepodległości republiki – nigdy jednak tego nie uczyniono.

Pomimo tego iż mieszkańcy tego regionu czują się dyskryminowani przez władze centralne, przez ostatnie dziesięciolecia nie dochodziło tam do dużych protestów antyrządowych. W regionie tym znajdują się złoża ropy naftowej, gazu ziemnego oraz plantacje bawełny. Nawet pochłanianie zysku z racji eksploatacji tych zasobów przez Taszkient nie wyprowadziło na masową skalę ludzi na ulicę. Jednak próba odebrania Karakałpacji możliwości samostanowienia była iskrą zapalną, która spowodowała wybuch społecznego niezadowolenia.

W kwestiach związanych z republiką bardzo mocno udzielają się opozycyjne grupy emigracyjne, które rezydują w kilku krajach zachodnioeuropejskich. Liderem wśród tych opozycjonistów wydaje się Aman Sagidullajew – oskarżany o różnorakie przestępstwa polityk, który uciekł z Uzbekistanu – najpierw do Kirgistanu, by ostatecznie osiąść w Stavanger w Norwegii. I właśnie z Norwegii Sagidullajew zajmuje się napuszczaniem Karakałpaków na władze Uzbekistanu, które określa władzami okupacyjnymi i wzywa do buntu przeciwko nim.

Na swoim kanale youtubowym regularnie zamieszcza propagandowe filmiki, na których pozuje z flagą Karakałpakstanu i wzywa swój naród do nieposłuszeństwa. Na długo przed niefortunną decyzją władz o ograniczeniu autonomii regionu oraz spacyfikowaniu protestów, które chciały ten proceder powstrzymać Sagidullajew domagał się uzyskania przez republikę niepodległości oraz usunięcia z jej terytorium wojsk oraz służb Uzbekistanu. Same władze Uzbekistanu zdawały się sugerować, że protesty były w dużej mierze inspirowane z zagranicy. W oświadczeniu po spacyfikowaniu próby rewolucji władze stwierdziły iż:

„Niepokój budzą próby wywierania wpływu na rozwój sytuacji w Karakałpakstanie przez pewne niezdrowe siły zewnętrzne z zagranicy, w tym poprzez ukierunkowane publikacje informacyjne i zniekształcanie bieżących wydarzeń”.

Politolog Aleksander Kniaziew zauważa, że jednym z najważniejszych krajów, zainteresowanych destabilizacją Azji Centralnej są Stany Zjednoczone, dla których takie działania są na porządku dziennym ich polityki dla tego regionu.

Sam Sagidullajew wydaje się być powiązany z najwyższymi czynnikami politycznymi w USA.

We wrześniu 2020 roku serwis Foreign Lobby informował, iż uzbecka partia separatystyczna, kierowana przez Sagidullajewa otrzymała łącznika ds. kontaktów z amerykańskimi i międzynarodowymi przywódcami – Andreya Khomutova – mikrobiologa pochodzącego z Ukrainy, który został w USA zarejestrowany jako zagraniczny agent, na podstawie ustawy z 1938 roku. Khomutov jak sam twierdzi, oficjalnie ma zajmować się kwestiami ekologicznymi a konkretnie sprawą zanikającego Morza Aralskiego.

Oprócz urzędującego w Norwegii Sagidullajewa duże grupy polityczne, które mogą wpływać na wzniecanie rewolucyjnych nastrojów w Karakałpacji istnieją także we Francji, w Kazachstanie, w Szwajcarii, w Izraelu oraz w USA, w Kalifornii.

O tym, że wewnątrz kraju dojrzewa ruch separatystyczny wiadomo było już 15 lat temu. Jednak środowiska te były tak słabe a i zapewne tak źle zorganizowane, że nie wzniecały w tym okresie czasu masowych akcji demonstracyjnych. Wraz z opuszczeniem kraju przez Sagidullajewa ruch secesjonistyczny wyraźnie urósł w siłę.

Znając metody działania zachodnich służ specjalnych, trudno byłoby sądzić, że ulokowane na zachodzie grupy opozycyjne, na czele z Sagidullajewem, nie znajdują się pod ochroną czy też nie są inspirowane przez tajne ośrodki polityczne żywotnie zainteresowane destabilizacją sytuacji w Uzbekistanie.

Uzbekistan pod rządami Islama Karimova przez dziesięciolecia znajdował się w międzynarodowej izolacji. Reżim polityczny wówczas był znacznie bardziej opresyjny niż jest obecnie. Pomimo to kolorowa rewolucja w okresie do 2016 roku, do śmierci Karimova, nie przywędrowała do tego kraju.

Po śmierci wieloletniego uzbeckiego przywódcy system polityczny uległ znacznej liberalizacji a gospodarka kraju pod rządami Mirziyoyeva szeroko otwarła się na zagraniczny kapitał. Kraj od tamtej pory zaczął rozkwitać.

Uzbekistan przystąpił do Inicjatywy Pasa i Szlaku co spowodowało miliardowe inwestycje Chin (w 2017 roku Uzbekistan podpisał z Chinami umowy o współpracy opiewające na 23 mld dolarów). W 2019 roku Uzbekistan powołał nową grupę rządową odpowiedzialną za dostosowanie planu rozwoju własnego kraju do ambicji Chin w zakresie BRI. Biorąc pod uwagę strategiczne położenie Uzbekistanu, może on odegrać istotną rolę w transporcie towarów z Chin do Europy w ramach właśnie inicjatywy Nowego Jedwabnego Szlaku.

Kiedy na Ukrainie wybuchła wojna, Chińczycy starali się szukać alternatyw dla transportu lądowego przez Rosję i Ukrainę. Uzbekistan jest w tej materii jedną z najlepszych opcji, gdyż to właśnie przez ten kraj prowadzi północnokaspijsko-środkowoazjatycki korytarz NJS, który jak się wydaje jest najkrótszą nitką głównego korytarza centralnego.

Jak zauważa serwis silkroadbriefing.com przez Karakałpację prowadzi kolejowy korytarz transportowy który przechodzi przez uzbecką republikę, Bejneu, Aktau w  Kazachstanie, następnie Morze Kaspijskie, Azerbejdżan, Gruzję, Morze Czarne, port w Konstancy w Rumunii i dalej sięga w głąb Europy. Trasa ta może być strategicznie ważna ze względu na omijanie Rosji, która w ciągu ostatnich lat zrobiła bardzo wiele, aby zdestabilizować chińską inicjatywę Pasa i Drogi. Od strony Chin budowa tej nitki ma ruszyć w 2023 roku. W dniu ukończenia szlak ten stanie się najkrótszym  szlakiem transportowym, łączącym Chiny z Europą, poprzez Iran i Turcję.

W przypadku zakończenia wojny na Ukrainie trasa przez Karakałpację może posłużyć też jako część korytarza Jedwabnego Szlaku przechodzącego właśnie przez kraj ze stolicą w Kijowie.

Uzbekistan oraz jego największy region – Karakałpacja – ze względu na swoje położenie geograficzne odgrywać może więc ważną rolę w handlu międzynarodowym, zwłaszcza w skomunikowaniu Europy z kontynentem azjatyckim, aby stworzyć tym samym most lądowy łączący jeszcze wciąż fabrykę świata – Chiny, oraz innych wielkich producentów azjatyckich, z europejskimi rynkami zbytu. Wojna ukraińska powinna zwiększyć jeszcze znaczenie Uzbekistanu i jego potencjał transportowy.

Tymczasem w momencie jak by się wydawało, niezwykle ważnym dla tego kraju i regionu, wybuchają tam protesty, sprowokowane rzecz jasna przez stronę rządową, które powodują, że na miesiąc, od 3 lipca do 2 sierpnia wprowadzony zostaje tam stan wyjątkowy, oraz do tego godzina policyjna, od godziny 21:00 do godziny 7:00 rano.

To co biznes lubi najbardziej to spokój, stabilność, bezpieczeństwo, brak wojen oraz zagrożeń ich wybuchu. Sytuacja w Uzbekistanie przez lipcowe rozruchy daleka jest od pożądanej. W protestach, które już na pierwszy rzut oka wyglądały na kolejną kolorową rewolucję i próbę co najmniej podważenia obecnych rządów (władze Uzbekistanu mówią nawet o próbie obalenia rządu), zginęło ponad 20 osób, kilkaset zostało rannych. Sytuacja społeczno-polityczna więc, z stabilności i bezpieczeństwa oraz reform w kierunku probiznesowym, z którymi mamy do czynienia od początku rządów Mirziyoyeva, przeobraziła się w oazę niestabilności i braku bezpieczeństwa.

Nie jestem zwolennikiem doszukiwania się w każdych protestach ukrytej ręki obcych mocarstw. W przypadku Uzbekistanu mamy jednak do czynienia po pierwsze z wyraźnym powodem ku temu: destabilizacja Inicjatywy Pasa i Drogi, szerzenie haseł rewolucyjnych przez opozycje uzbecką rezydująca na zachodzie Europy i powiązaną z zachodnimi elitami politycznymi oraz sugestiami samych władz Uzbekistanu, że zagraniczne ośrodki brały udział w destabilizacji ich kraju. Te trzy powody każą nam przypuszczać, że mogliśmy mieć niecały miesiąc temu do czynienia z próbą wywrócenia kraju albo co najmniej wprowadzania chaosu.

Biorąc pod uwagę, że w sąsiednim Kazachstanie, który jest jeszcze bardziej istotny z punktu widzenia geografii Pasa i Drogi, również w bieżącym roku mieliśmy próbę wywrócenia kraju oraz następnie i w Kazachstanie i w Uzbekistanie doszło do potężnej awarii sieci energetycznej, która również spowodowała brak stabilności, można z pewną dozą prawdopodobieństwa sądzić, iż Uzbekistan również padł ostatnio ofiarą agresji z zewnętrz czy też co najmniej próby wywołania rewolucji sprowokowanej z zewnątrz. Zaznaczam jednak, że jest to jedynie teoria – teoria zbieżna z tym co głoszą władze w Taszkiencie – lecz wciąż tylko teoria.

Czy lipcowe rozruchy zaszkodzą gospodarce Uzbekistanu oraz jego współpracy w ramach chińskiej Inicjatywy Pasa i Drogi, która wydaje się być aktualnie jednym z najważniejszych projektów gospodarczych Uzbekistanu, które mają przynieść mu rozwój i dobrobyt? Zapewne tak właśnie będzie. Wszystko wskazuje z resztą na to, że tak właśnie miało być…

Autorstwo: Terminator 2019
Źródło: WolneMedia.net

Źródłografia

1. Doński-Lesiuk J., „Nowy Jedwabny Szlak. Transport Kolejowy w Obsłudze Logistycznej”, Warszawa 2020 r.

2. https://www.silkroadbriefing.com/news/2021/07/02/uzbekistan-an-economic-role-model-for-central-asias-belt-road-initiative/

3. https://centre1.com/uzbekistan/karakalpakskie-lidery-predlozhili-tashkentu-dialog/

4. https://www.asianews.it/news-en/Karakalpakstan-wants-true-autonomy-56248.html

5. https://centre1.com/uzbekistan/alga-karakalpakstan-apelliruet-k-bdipch-obse-v-varshave/

6. https://thediplomat.com/2022/05/china-and-uzbekistan-an-emerging-development-partnership/

7. https://efile.fara.gov/docs/6867-Exhibit-AB-20200910-1.pdf

8. https://eurasianet.org/amid-firings-and-arrests-over-karakalpakstan-unrest-uzbekistan-begins-pr-counteroffensive

9. https://www.foreignlobby.com/2020/09/14/uzbek-separatist-party-gets-us-agent-with-environmental-focus/

10. https://mailbd.net/news/karakalpak-uprising-us-will-take-advantage-of-mirziyoyevs-mistake-37739/

11. https://kun.uz/en/news/2022/07/02/jokargy-kenes-of-the-republic-of-karakalpakstan-issues-an-official-statement-on-events-in-nukus

12. https://www.rferl.org/a/1079744.html

13. https://www.rferl.org/a/karakalpak-activist-says-uzbek-authorities-arrested-his-relativces/26955290.html

14. https://www.rferl.org/a/alga-karakalpakstan/26704104.html

15. https://www.theepochtimes.com/uzbekistan-imposes-month-long-state-of-emergency-in-unrest-hit-province-after-18-dead_4575080.html

16. https://youtu.be/gQvw5x4mqUM

17. https://www.youtube.com/watch?v=L6my8-erJh4

18. https://www.youtube.com/watch?v=izzfOzyzfoQ

19. https://www.globaltimes.cn/page/202206/1267203.shtml


TAGI: , , , ,

Poznaj plan rządu!

OD ADMINISTRATORA PORTALU

Hej! Cieszę się, że odwiedziłeś naszą stronę! Naprawdę! Jeśli zależy Ci na dalszym rozpowszechnianiu niezależnych informacji, ujawnianiu tego co przemilczane, niewygodne lub ukrywane, możesz dołożyć swoją cegiełkę i wesprzeć "Wolne Media" finansowo. Darowizna jest też pewną formą „pozytywnej energii” – podziękowaniem za wiedzę, którą tutaj zdobywasz. Media obywatelskie, jak nasz portal, nie mają dochodów z prenumerat ani nie są sponsorowane przez bogate korporacje by realizowały ich ukryte cele. Musimy radzić sobie sami. Jak możesz pomóc? Dowiesz się TUTAJ. Z góry dziękuję za wsparcie i nieobojętność!

Poglądy wyrażane przez autorów i komentujących użytkowników są ich prywatnymi poglądami i nie muszą odzwierciedlać poglądów administracji "Wolnych Mediów". Jeżeli materiał narusza Twoje prawa autorskie, przeczytaj informacje dostępne tutaj, a następnie (jeśli wciąż tak uważasz) skontaktuj się z nami! Jeśli artykuł lub komentarz łamie prawo lub regulamin, powiadom nas o tym formularzem kontaktowym.

Dodaj komentarz

Zaloguj się aby dodać komentarz.
Jeśli już się logowałeś - odśwież stronę.