Naukowcy apelują do władz ws. wycinki w parkach narodowych

Opublikowano: 06.01.2025 | Kategorie: Ekologia i przyroda, Wiadomości z kraju

Liczba wyświetleń: 597

Naukowcy apelują do władz i posłów o umożliwienie wzrostu finansowania parków narodowych, a do resortu środowiska — o bardziej skuteczny nadzór nad działalnością parków narodowych. Ma to związek z wycinką drzew w parkach narodowych, opisaną m.in. w raporcie NIK i opinii PROP.

„Oczekujemy od rządu i naszych parlamentarzystów jak najszybszego wdrożenia rozwiązań legislacyjnych, umożliwiających zwiększenie finansowania parków narodowych, szczególnie nowelizacji Ustawy o lasach, w części dotyczącej możliwości finansowania z Funduszu leśnego faktycznej ochrony przyrody, a nie działań »metodami gospodarki leśnej«. Natomiast do Ministerstwa Klimatu i Środowiska apelujemy o bardziej skuteczny nadzór nad działalnością parków narodowych, w szczególności w zakresie sposobów realizacji zadań ochronnych, natomiast do PGL Lasy Państwowe o zmiany zasad udzielania dotacji parkom narodowym na bardziej proprzyrodnicze” – apelują w piśmie udostępnionym PAP członkowie Stowarzyszenia dla Natury „Wilk” i profesorowie Uniwersytetu Warszawskiego, dr hab. Sabina Pierużek-Nowak i dr hab. inż. Robert Mysłajek.

Naukowcy ci przypomnieli, że od wielu lat parki narodowe, „borykając się z permanentnym niedofinansowaniem z budżetu państwa, braki środków na ustawowe działania uzupełniają pieniędzmi ze sprzedaży drewna pozyskanego w swoich lasach”. Umożliwia im to Fundusz Leśny Państwowego Gospodarstwa Leśnego „Lasy Państwowe”, w oparciu o zapis art. 58, ust. 3a, p. 1 i 1a Ustawy o lasach — zwrócili uwagę.

„Jak wynika z informacji otrzymanych przez nas z Funduszu Leśnego, na tzw. zabiegi ochronne prowadzone +metodami gospodarki leśnej+, przekazał on w latach 2016-2023 osiemnastu parkom narodowym łącznie 233 miliony 641 tysięcy złotych. W ten sposób parki nie wydają swoich pieniędzy na wycinki, a pozyskane ze sprzedaży drewna środki w całości trafiają do ich budżetów. Takie łatanie dziurawych budżetów parków narodowych odbywa się za wiedzą Ministerstwa Klimatu i Środowiska, które przez długie lata nie było w stanie wynegocjować w ustawie budżetowej większych nakładów na ochronę polskiej przyrody” – czytamy w piśmie od naukowców.

Przypomnieli oni dane Głównego Urzędu Statystycznego, z których wynika, że pomiędzy 2016 a 2023 rokiem w lasach parków narodowych wycięto co najmniej 1 milion 355 tysięcy m3 drewna, z czego około połowy kosztów cięć sfinansował Fundusz Leśny. Najwięcej wycinały dwa parki narodowe — Roztoczański oraz Kampinoski, które w tym okresie pozyskały odpowiednio 208 tysięcy oraz 187 tysięcy m3 drewna. W niewielkim Roztoczańskim PN (zaledwie ok. 85 km2) wycinano średnio aż 3,7 m3 drewna sortymentowego na hektar powierzchni nieobjętej ochroną ścisłą, czyli ponad połowę tego, co wycina się w lasach gospodarczych (średnio 7 m3/ha).

W wielu parkach narodowych cięcia w lasach prowadzi się także wiosną i latem, w okresie rozrodczym ptaków i ssaków — podkreślili dr hab. Pierużek-Nowak i dr hab. Mysłajek. Zwrócili też uwagę, że „stoi to w sprzeczności z zakazami w stosunku do gatunków chronionych, wynikającymi z Ustawy o ochronie przyrody, dyrektyw unijnych, a często także z zapisów planów ochrony samych parków narodowych”.

„Jak wykazały nasze obserwacje terenowe, cięcia dotyczą też bardzo ważnych dla wielu gatunków zwierząt drzew dostarczających pokarmu (np. czereśni ptasiej) i schronień (drzewa dziuplaste, wypróchniałe) oraz tych o nietypowym pokroju. Ponadto prace leśne powodują dewastację gleby oraz rozjeżdżanie chronionych roślin runa, a całoroczna (od świtu do zmroku) obecność robotników leśnych oraz praca pił i innych maszyn wprowadza do ekosystemów leśnych parków narodowych zanieczyszczenie hałasem oraz spalinami” – wymieniają.

Naukowcy przypomnieli, że na dalece niedostateczne finansowanie parków narodowych przez budżet państwa wskazała Najwyższa Izba Kontroli, we wnioskach pokontrolnych w 14 z 23 parków narodowych (opublikowanych w maju 2024 r.). Z raportu NIK wynika, że w latach objętych kontrolą (2019-2022) większość parków narodowych otrzymała z budżetu środki, które nie wystarczały nawet na pokrycie wynagrodzeń pracowników. W efekcie nie wszystkie planowane działania ochronne zostały zrealizowane.

W grudniu 2024 r. Państwowa Rada Ochrony Przyrody (PROP) przesłała do Ministra Klimatu i Środowiska swoją opinię w sprawie pożądanych kierunków ochrony ekosystemów leśnych w parkach narodowych.

PROP w swojej opinii napisała m.in., że „lasy w parkach narodowych stanowią zaledwie 2 proc. wszystkich polskich lasów, w tym tylko jedna trzecia z nich jest objęta ścisłą ochroną, gdzie naturalne procesy mają szansę przebiegać w sposób niezakłócony. Duża część pozostałych lasów w parkach narodowych poddawana jest przebudowie, której teoretycznym celem jest dostosowanie składu gatunkowego drzew do lokalnych warunków siedliskowych. W ramach tych działań wycinane są drzewa, prowadzone są zabiegi agrotechniczne ingerujące w glebę, a także sadzi się drzewa wyhodowane w szkółkach leśnych, pielęgnuje uprawy i chroni je przed zgryzaniem przez dzikie zwierzęta kopytne”.

Tymczasem: „(…) parki narodowe są szczególnie predestynowane do realizowania w nich ochrony ekosystemów leśnych w sposób bierny, tj. przez dopuszczenie spontanicznego przebiegu naturalnych procesów ekologicznych, bez ingerencji metodami aktywnej gospodarki leśnej. Nie wyklucza to zastosowania w lasach parków narodowych działań ochrony czynnej, na przykład jako narzędzia aktywnej ochrony wymagających tego siedlisk i gatunków, lub narzędzia kontroli gatunków obcych. W tych przypadkach planowanie i wdrożenie takich działań wymaga jednak specjalnego podejścia, uwzględniającego specyfikę celów ochrony parku narodowego i bardzo staranną minimalizację negatywnego oddziaływania na inne przedmioty ochrony parku narodowego” – przypomniała wówczas rada.

Członkowie PROP podkreślali, że „stawianie za cel w parku narodowym uzyskanie i utrzymanie założonych z góry, określonych składów gatunkowych drzewostanów na poszczególnych siedliskach nie jest zgodne ze współczesną wiedzą o dynamice ekosystemów leśnych, szczególnie w obliczu obecnej zmiany klimatu”.

Autorstwo: PAP
Źródło: NaukawPolsce.pl

image_pdfimage_print

TAGI: , , ,

Poznaj plan rządu!

OD ADMINISTRATORA PORTALU

Hej! Cieszę się, że odwiedziłeś naszą stronę! Naprawdę! Jeśli zależy Ci na dalszym rozpowszechnianiu niezależnych informacji, ujawnianiu tego co przemilczane, niewygodne lub ukrywane, możesz dołożyć swoją cegiełkę i wesprzeć "Wolne Media" finansowo. Darowizna jest też pewną formą „pozytywnej energii” – podziękowaniem za wiedzę, którą tutaj zdobywasz. Media obywatelskie, jak nasz portal, nie mają dochodów z prenumerat ani nie są sponsorowane przez bogate korporacje by realizowały ich ukryte cele. Musimy radzić sobie sami. Jak możesz pomóc? Dowiesz się TUTAJ. Z góry dziękuję za wsparcie i nieobojętność!

Poglądy wyrażane przez autorów i komentujących użytkowników są ich prywatnymi poglądami i nie muszą odzwierciedlać poglądów administracji "Wolnych Mediów". Jeżeli materiał narusza Twoje prawa autorskie, przeczytaj informacje dostępne tutaj, a następnie (jeśli wciąż tak uważasz) skontaktuj się z nami! Jeśli artykuł lub komentarz łamie prawo lub regulamin, powiadom nas o tym formularzem kontaktowym.

Dodaj komentarz

Zaloguj się aby dodać komentarz.
Jeśli już się logowałeś - odśwież stronę.