Jak szybko oczyścić świat z min i starych pocisków?

Opublikowano: 30.07.2016 | Kategorie: Nauka i technika, Wiadomości z kraju

Liczba wyświetleń: 528

Każdego roku na świecie dochodzi do ok. 1,5 tys. wypadków spowodowanych wybuchami np. min czy pocisków pozostałych w ziemi po konfliktach zbrojnych. Polscy naukowcy opracowali zestaw narzędzi, pozwalający na bezpieczne i szybkie ich unieszkodliwienie.

Podczas konfliktów zbrojnych około 5 proc. pocisków i rakiet nie ulega detonacji, ale pozostaje w ziemi, zagrażając ludziom, którzy po zakończeniu wojny osiadają na terenach, na których toczyły się walki. Według statystyk, rocznie około 1,5 tys. wypadków z udziałem ludzi, powodują pozostałości po różnego rodzaju konfliktach zbrojnych. Przykładów wcale nie trzeba szukać bardzo daleko. 40 proc. obszaru Chorwacji pozostaje niedostępna ze względu na tkwiące w ziemi miny. Miejscem, które – nawet po zakończeniu wojny – będzie musiało mierzyć się z podobnym problemem jest obecnie Syria – podaje prof. Adam Januszko z Wojskowego Instytutu Techniki Inżynieryjnej im. J. Kosackiego we Wrocławiu.

W Polsce na miny wciąż można natknąć się w sporej części lasów, w których tkwią pozostałości po II wojnie światowej. “W Polsce proces rozminowywania będzie trwał jeszcze przez dziesięciolecia. Dzisiaj cokolwiek znajdujemy w ziemi wymaga wywiezienia na poligon i detonacji. My staramy się ten problem rozwiązać w nieco inny sposób” – mówi PAP prof. Januszko.

Jego zespół opracował zestaw pięciu narzędzi do skutecznego i szybkiego neutralizowania min przeciwpiechotnych i kasetowych bez ich detonacji. Prace realizowano w ramach międzynarodowego projektu o akronimie TIRAMISU. Komisja Europejska sfinansowała go kwotą 13,5 mln euro, angażując w prace partnerów z 26 krajów. Narzędzia opracowane przez Polaków będą używane np. w czasie akcji humanitarnych organizowanych przez Organizację Narodów Zjednoczonych.

“Opracowaliśmy niemal od nowa dwa rodzaje neutralizatorów min: wybuchowy i termiczny. Ten pierwszy z ładunkiem wybuchowym w postaci 75 gramów trotylu, który kierowany jest na minę, powoduje zniszczenie jej zapalnika. Drugi to granat zapalający, który wykorzystując wysoką temperaturę – ponad 2,5 tys. st. C. – przepala zapalnik, korpus miny i wypala materiał wybuchowy. Dzięki temu pozostaje sama skorupa – całkowicie bezpieczna i nieszkodliwa” – opisuje prof. Januszko.

O skuteczności neutralizatora decyduje sposób umiejscowienia go w stosunku do miny, odległość i kąt uderzenia. Dla każdej dokładnie zlokalizowanej wcześniej miny, odpowiednio przeszkolony człowiek ustawia parametry. Wybiera też, który neutralizator będzie skuteczniejszy. Jedno urządzenie niszczy jedną minę i nie można go powtórnie używać.

Naukowcy opracowali też metodę chemicznego rozkładu heksogenu – materiału wybuchowego o największej prędkości detonacji, wykorzystywanego w wielu pociskach i minach. “Nasza metoda pozwala na niewybuchowe niszczenie heksogenu i uzyskanie całkowicie nietoksycznych produktów jego rozkładu: wody i dwucząsteczkowego azotu” – opisuje rozmówca PAP.

Zestaw uzupełniają jeszcze: prosty w obsłudze zbiornik do przewożenia i przechowywania materiałów wybuchowych – tych, których np. nie udało się zneutralizować; oraz trał naciskowy – rodzaj niewielkiego, wieloelementowego walca, który można dołączyć do każdego ciągnika rolniczego i przeprowadzać akcję rozminowania. “W wyniku zadziałania odpowiedniego nacisku, trał powoduje detonację min przeciwpiechotnych” – wyjaśnia prof. Januszko.

W przyszłości naukowcy chcieliby opracować też sposób na całkowitą neutralizację bardzo dużych min i pocisków, w miejscu, w którym je znaleziono. “W Warszawie w czasie budowy metra odkryto kilka takich obiektów – jeszcze z czasów II wojny światowej – które ważyły 50-150 kg, a zdarzają się i większe. Takie +znalezisko+ to duże zagrożenie, bo trzeba wydostać je z ziemi, przewieźć na poligon i tam zneutralizować. Taka operacja – w miejscu gdzie jest dużo budynków i intensywny ruch miejski – jest bardzo niebezpieczna” – opisuje prof. Januszko.

Zespół na swoje rozwiązania zgłosił już sześć patentów, a kolejny jest w trakcie opracowywania. Badacze podpisali też umowę z polskim odbiorcą, który ich produkty chce sprzedawać za granicę. Partnerem jest też jordańska firma, która poznała polskie rozwiązania na wystawie uzbrojenia SOFEX 2016 w Ammanie i będzie promowała je w krajach Bliskiego Wschodu. Trwają obecnie rozmowy na dostawę 10 tys. sztuk neutralizatorów.

Pomysły naukowców nagradzano na licznych targach wynalazczości na całym świecie m.in. na Międzynarodowej Wystawie Wynalazków ITEX w Kuala Lumpur; Międzynarodowej Wystawie Technicznych Innowacji, Patentów i Wynalazków „Invent Arena 2016” w czeskim Trzyńcu; Międzynarodowej Wystawie Wynalazczości „International Exhibition of Inventions of Geneva”. Zestaw narzędzi do rozminowania został też zauważony i wyróżniony – dyplomami za najlepszy wynalazek – przez National Research Council of Thailand oraz First Institute Researchers and Inventors in Iran.

Autorstwo: Ewelina Krajczyńska
Źródło: NaukawPolsce.PAP.pl


TAGI:

Poznaj plan rządu!

OD ADMINISTRATORA PORTALU

Hej! Cieszę się, że odwiedziłeś naszą stronę! Naprawdę! Jeśli zależy Ci na dalszym rozpowszechnianiu niezależnych informacji, ujawnianiu tego co przemilczane, niewygodne lub ukrywane, możesz dołożyć swoją cegiełkę i wesprzeć "Wolne Media" finansowo. Darowizna jest też pewną formą „pozytywnej energii” – podziękowaniem za wiedzę, którą tutaj zdobywasz. Media obywatelskie, jak nasz portal, nie mają dochodów z prenumerat ani nie są sponsorowane przez bogate korporacje by realizowały ich ukryte cele. Musimy radzić sobie sami. Jak możesz pomóc? Dowiesz się TUTAJ. Z góry dziękuję za wsparcie i nieobojętność!

Poglądy wyrażane przez autorów i komentujących użytkowników są ich prywatnymi poglądami i nie muszą odzwierciedlać poglądów administracji "Wolnych Mediów". Jeżeli materiał narusza Twoje prawa autorskie, przeczytaj informacje dostępne tutaj, a następnie (jeśli wciąż tak uważasz) skontaktuj się z nami! Jeśli artykuł lub komentarz łamie prawo lub regulamin, powiadom nas o tym formularzem kontaktowym.

Dodaj komentarz

Zaloguj się aby dodać komentarz.
Jeśli już się logowałeś - odśwież stronę.